Macron zegt dat "rechtvaardige eisen" ten grondslag liggen aan gelehesjesbeweging © BELGA

De Franse president Emmanuel Macron heeft vanavond gezegd dat de eisen van de gelehesjesbeweging legitiem zijn, en daarom niet "overschaduwd mogen worden door het geweld van sommigen". Het waren de eerste woorden van zijn langverwachte speech, waarin hij zijn antwoorden formuleert op de sociale protesten die al maandenlang woeden in Frankrijk.


Macron noemde de gelehesjesbeweging een "ongeziene beweging", die "vervolgens langzaamaan veranderde, en verscheurd werd door tegenstrijdige bevelen". "Maar ik wil niet dat de uitwassen van enkelen de rechtvaardige eisen die aan de oorsprong van deze beweging liggen" overschaduwen, klonk het.

Van januari tot en met maart organiseerde Macron het "grote debat", waarbij burgers online beleidssuggesties konden doen, lokale vergaderingen konden bijwonen of in 16.337 gemeente- en stadshuizen hun standpunten konden neerpennen in een "boek met grieven". Macron hoorde tijdens dat debat naar eigen zeggen "een diep gevoel van onrechtvaardigheid", gaande van fiscale en territoriale onrechtvaardigheden tot sociale onrechtvaardigheid. Hij ervoer ook een gevoel van gebrek aan aandacht van de elites en in de eerste plaats van hemzelf.

Bij de geplande grondwetsherziening wil Macron burgers de mogelijkheid geven om ontwerpwetten door het parlement te laten onderzoeken, als minstens een miljoen burgers hierom vragen. Momenteel is hiervoor de steun nodig van 10 procent van het electoraat, of bijna 4,5 miljoen handtekeningen. Als het parlement het voorstel niet behandelt kan het voorgelegd worden in een referendum. Het idee van bindende referenda, zoals de demonstranten voorstelden, gaat voor Macron echter te ver, omdat ze "de representatieve democratie ondermijnen".