Meer dan 8 miljoen Belgen brengen zondag hun stem uit voor een nieuw Vlaams, Waals, Duitstalig, Brussels, federaal en Europees parlement. Wat staat er op het spel?


Eerst wat meer technische uitleg. In totaal stemmen zondag tussen 8 en 14 of 16 uur - afhankelijk van of er elektronisch of op papier wordt gestemd - 8.167.709 Belgen. Meer dan 4,8 miljoen daarvan wonen in Vlaanderen, in Brussel zijn 588.203 kiezers geregistreerd, in Wallonië bijna 2,6 miljoen en in Duitstalig België 49.441. Al die kiezers stemmen voor hun eigen regionale parlement en voor de Kamer. Het Franse gemeenschapsparlement en de Senaat worden onrechtstreeks verkozen. Daarnaast zijn er ook nog Europese verkiezingen.
Omdat de verkiezingen op al die niveaus samenvallen, verandert er na vandaag wellicht heel wat aan het Belgische politieke bestel. In 2014 - toen de verkiezingen voor het eerst sinds 1999 samenvielen - sprak men van "de moeder aller verkiezingen". Dat is nu niet anders.
Op federaal niveau moet de regering-Michel met N-VA (tot eind vorig jaar), CD&V en Open Vld aan Vlaamse kant en de MR als enige Franstalige partij haar bilan verdedigen. 'Jobs, jobs, jobs' was het credo, en de regering creeërde er ook heel wat bij. Door de tax shift gingen de netto-inkomens van heel wat Belgen er bovendien op vooruit. Maar er klinkt ook kritiek. Zo is het gat in de begroting allesbehalve gedicht, kreunt justitie onder een tekort aan middelen en is niet iedereen tevreden met de verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd naar 67 jaar. Bovendien viel de regering eind vorig jaar over het VN-migratiepact. De linkse oppositiepartijen Groen en sp.a willen het tij keren, terwijl N-VA-voorzitter Bart De Wever waarschuwt voor een 'rood-groene belastingstsunami' die het land vanuit Wallonië dreigt te overspoelen. Daar doen PS, Ecolo en PTB/PVDA het erg goed in de peilingen, terwijl Vlaams Belang in het noorden van het land de wind in de zeilen lijkt te hebben.
Vlaams speelt dan weer de 'kanselierstrijd' tussen N-VA-voorzitter Bart De Wever en CD&V-kopvrouw Hilde Crevits. N-VA en CD&V waren de voorbije legislatuur partners aan het Martelaarsplein, samen met Open Vld. De ploeg onder leiding van Geert Bourgeois (N-VA) kon een begrotingsevenwicht voorleggen, voerde een onderwijshervorming door en pompte meer dan 330 miljoen euro extra in de sector van personen met een handicap. Toch laat ze nog heel wat huiswerk achter voor de opvolgers. In het onderwijs is er de vraag naar meer middelen, en moet de kwaliteit omhoog. De wachtlijsten in de zorg zijn niet weggewerkt, en ook de files staan er nog.
De kiezer beslist straks niet alleen over nieuwe Belgische parlementen. Samen met alle andere Europese lidstaten kiezen de Belgen ook nieuwe Europarlementsleden. Dat zijn er vooralsnog 751 (750 plus de voorzitter), nu Groot-Brittannië door het uitstel van de brexit alsnog moet deelnemen. België krijgt 21 van die zetels.
De resultaten lopen als alles goed gaat in de loop van de namiddag en vooravond al binnen, alleen voor de Europese zetelverdeling is het wellicht wachten tot later zondagavond. Wie alles van dichtbij wil volgen, kan daarvoor terecht op de website van de FOD Binnenlandse Zaken (https://verkiezingen2019.belgium.be).