Onderzoek Apestaartjaren - Acht procent jonge surfers denkt 'nooit' reclame te zien op het internet © BELGA

Een kleine minderheid (8 procent) van de kinderen denkt nooit reclame te zien wanneer ze zich op het wereldwijde web begeven. Van de kinderen die reclamevideo's te zien krijgen, bekijkt 25 procent de volledige video. De vaststelling, die opduikt in het Apestaartjaren-onderzoek bij 1.158 kinderen van 6 tot 12 jaar valt op nadat de FOD Economie eerder deze week had aangegeven dat invloedrijke leden (influencers) van sociale media als Instagram en YouTube beter aangeven als ze door bedrijven voor berichten betaald worden. Hoewel er boetes staan op het overtreden van de reclamewetgeving, trok de overheidsdienst de richtlijn weer in om eerst te overleggen met de sector.

Volgens onderzoeker Hadewijch Vanwynsberghe van onderzoekscentrum IMEC zijn niet alle kinderen zich er bewust van dat ze reclame zien als ze op het internet surfen. Acht procent van de kinderen tussen 6 en 12 procent geeft aan nooit reclame te zien als ze met tablet, smartphone of computer op het internet gaan. Bij de groep allerjongsten (eerste en tweede graad van het lager onderwijs) is dat zelfs meer dan 17 procent. "Onderzoek toont aan dat je van kinderen van 6 tot 10 niet kan verwachten dat ze helemaal begrijpen wat reclame is", klinkt het.
Nochtans surfen 82 procent van de ondervraagde kinderen in 2018 al naar websites als YouTube en hebben meer dan 40 procent van de kinderen in de laatste graad van het lager een account op Instagram (40 procent), Snapchat (44 procent) of WhatsApp (46 procent). Maar kinderen hebben nog niet de 'reclamewijsheid' om de commerciële boodschappen die ze daar onvermijdelijk tegenkomen te herkennen en beoordelen. Eerder deze week lanceerde de federale overheidsdienst Economie een richtlijn die influencers vroeg om de hashtag #reclame te vermelden als ze zich laten betalen. Maar die richtlijn werd ingetrokken.
"Als er merktekens zouden komen, zou dat zijn vruchten afwerpen op de reclamewijsheid", vinden de onderzoekers. "Nu is reclame zeer verborgen in filmpjes en zelfs spelletjes. Het is belangrijk om daarop te wijzen, zeker bij kinderen maar ook bij jongeren en zelfs volwassenen", besluit Vanwynsberghe.