Lidstaten mogen homohuwelijk weigeren, maar moeten echtgenoten wel erkennen © BELGA

De Europese lidstaten kunnen zelf beslissen om het homohuwelijk op hun grondgebied niet toe te staan, maar de echtgenoot van een inwoner moet wel permanent verblijfsrecht kunnen krijgen op het grondgebied van die lidstaat, ongeacht of die van hetzelfde geslacht is of niet. Dat zegt advocaat-generaal van het Europees Hof van Justitie en minister van Staat Melchior Wathelet in een conclusie. Het homohuwelijk niet toestaan mag dus, maar echtgenoten van hetzelfde geslacht permanent verblijfsrecht weigeren, kan niet.

De zaak werd aanhangig gemaakt door een Roemeens-Amerikaans homoseksueel koppel. Het duo had vier jaar samengewoond in de VS en was daarna in 2010 getrouwd in ons land. In 2012 wilde het koppel naar Roemenië verhuizen, maar de Roemeense autoriteiten weigerden de Amerikaan verblijfsrecht toe te kennen. Omdat Roemenië het homohuwelijk niet erkent, kon hij ook niet beschouwd worden als de echtgenoot van de Roemeense man, was de redenering.

Het koppel stapte daarop naar het Roemeens Grondwettelijk Hof, dat de vraag voorlegde aan het Europees Hof van Justitie. Advocaat-generaal Wathelet stelt nu dat het vrij verkeer van personen de doorslag geeft in de zaak, en niet de erkenning van het huwelijk tussen beide partners. Vrij vertaald: het standpunt van de lidstaten over het homohuwelijk maakt weinig uit, ze moeten het vrij verkeer van EU-burgers altijd respecteren.

Bovendien hebben lidstaten zelf niet de autonomie om te beslissen wat nu concreet valt onder het begrip 'echtgenoot', stelt Wathelet. het begrip "houdt in de hele Unie verband met een op het huwelijk gebaseerde relatie", maar is "neutraal ten aanzien van het geslacht van de betrokken personen en hangt niet af van de plaats waar het huwelijk is gesloten", stelt Wathelet duidelijk. Een persoon die van hetzelfde geslacht is als zijn of haar echtgenoot, mag dus permanent verblijven op het grondgebied van de lidstaat waar die echtgenoot zich heeft gevestigd, besluit hij.

De conclusie van een advocaat-generaal is niet bindend voor het Hof, maar wordt doorgaans wel gevolgd. Een bindend arrest volgt later nog.